Slachtoffers en Daders

Slachtoffers en Daders.

Een combinatie van een psychiatrische approach en de humaniora.

Hier volgt allereerst een poging tot beschrijving van een profiel van een slachtoffer en van een dader als tegenpolen van elkaar, die verschillen als dag en nacht maar bij elkaar horen in een hoogspanningsveld en elkaar afstoten  in een continuüm.

Het slachtoffer is het ‘randverschijnsel’.

Alle slachtoffers tezamen vormen de ontwijkende en uitdijende omtrek van een zeer uitgestrekt misdadig oppervlak van identiteit vernietiging. Ontwijken is onvermijdelijk omdat er geen plaats is voor ontmoeting waar je bestaan wordt gereduceerd tot een ding, je lichaam tot een voorwerp. Uitdijen is noodzakelijk omdat onder het oppervlak in de diepte een explosieve splitsing zorgt voor een ontmanteling van alle veiligheid en voor een impulsieve ontworteling van alle geborgenheid. De omtrek is weliswaar rekbaar maar zichtbaar in een poging de orde te bewaren en een vorm die de chaos blijft omvatten. Een functioneel en structureel archetype van creativiteit. De wereldslang of ouroboros van C.G.Jung. De slang die de punt van zijn staart in de bek houdt, zinnebeeld van de eindeloze kringloop van de natuur.

De neiging bestaat om de blik af te wenden na slechts vluchtig te hebben toe gezien in de zin van te snel voorbij willen gaan zonder aandacht te willen of te kunnen geven aan het te moeilijke onderwerp, te willen ontsnappen uit het bewustzijn om niet te hoeven beseffen dat zulke gruweldaden door medemensen gepleegd kunnen worden, niet tot het inzicht te hoeven komen dat we zelf slachtoffer zouden kunnen zijn, ja zelfs misschien de dader zijn. Zoiets is onvoorstelbaar voor een onvoorbereid mens. Bovendien hebben we de neiging het niet te kunnen geloven en er dan ook maar geen geloof aan te hechten. Het is maar de werkelijkheid van een boze film, hebben we de neiging om te reageren; neen, integendeel,  het is de bittere en ontluisterende en aanklagende waarheid die ons schokkend en hardhandig aangrijpt en wakker schudt zoals de kilte van de dood.

Le condition humain vilain et mauvais. Zelfs het vluchten in een mooie taal om de scherpte van het probleem te verzachten levert geen oplossing. Vroeg of laat moeten we van de periferie naar het centrum en onder ogen zien dat een ontmoeting tussen het slachtoffer en de dader een onontkomelijke zaak is. Een levenslange worsteling voor velen, een trage verzoeningspoging voor weinigen.

Het is dramatisch en vaak een tragedie die zich tussen mensen afspeelt, waar geen plaats meer is voor humor, geen water dat uit een rots kan worden geslagen of de hardste steen kan oplossen. Misschien is dat een goede vergelijking: geen levengevend water, geen opgewekt humeur, maar een dorre woestijn, onleefbaar, onbegaanbaar, gevaarlijk en dodelijk zoals schorpioenen met het venijn in hun staart.

De aanvankelijke vlucht in de anonimiteit van beiden wordt een gevecht op leven en dood, van aangezicht tot aangezicht.

De dader hoeft geen slachtoffer te zijn maar is het dat meestal wel. En het slachtoffer geen dader te worden maar vertoont een tijdlang daar trekken van.

De dader zit reeds van te voren in een doodlopende situatie, onzichtbaar en onhoorbaar voor de buitenwereld, een sociale blindganger, een ondermijnend gevaar dat plotseling tevoorschijn schiet, schizoïde, achterdochtig, autistiform tot dat moment, als een roofdier grijpt hij of zij de prooi, de naïeve en tot op dat moment te goeder trouwe prooi. Het slachtoffer kan geen kant op, het bevriest.

De dader kan zelf ook geen kant op; er zal  een uitweg geboden moeten worden van te voren om preventief te kunnen gaan werken, een therapievorm , een aanpak moet in het vooruitzicht gesteld kunnen worden. Een toekomstperspectief bij voorbaat, waarbij de cost voor de baet uitgaat d.w.z. het zal van te voren veel energie kosten.

Voor het slachtoffer moet er ook hulp in het vooruitzicht kunnen worden gesteld voor haar of hem zelf. Maar het slachtoffer moet voor alles eerst weten dat er voor de dader in principe ook een therapievorm bestaat waar deze laatste gebruik van kan maken, anders wordt het grote schuld gevoel dat reeds aanwezig is, nog verder aangewakkerd.

Maar het kan verkeren.

Als de misdaad gepleegd wordt is er een zwak moment van toegeven aan een sterke innerlijke impuls die van een diabolische aard is als een vallende engel, een door de mand vallen, een verstoring van de hemelse en aardse orde die daarna verandert in een chaos die dood en verderf zaait als in een oorlog. Het is oorlog want het gaat om een vergrijp tegen de eerste heilige principes van zuiverheid, eerlijkheid en gerechtigheid. De oproep van de Tien Geboden tot zingeving kan de doodzonde niet langer bezweren. Moderner geformuleerd: het verbod eenmaal onbewust overtreden veroorzaakt in de menselijke natuur een noodzaak tot bewustwording: uit diepe duisternis aan het licht brengen hetgeen verdonkeremaand wil blijven.

Een poging tot onder woorden brengen roept alle bezweringen op die er in alle heilige teksten te vinden zijn. We weten intuïtief dat dit zeer belangrijk is. Het bedreigt de soort en de individuen door uitstoting en vereenzaming etc. Het is dodelijke materie. De levensstroom laat zich niet ongestraft tegenhouden of onderbreken. De reactie is er dan ook naar: de dader verstopt zich, al is het maar innerlijk, voor de schuld en de boete en het slachtoffer voor de schande en de schaamte van de schade.

Er is een plotselinge kortsluiting, een bliksemschicht die alles kapot maakt, verbrand, de sfeer verpest, de ruimte ontheiligt en onveilig maakt, een helse pijn teweegbrengt, een hel op aarde brengt, een onafzienbare stroom van vluchtelingen en asielzoekers tegen het nutteloze geweld en het bloedvergieten onderhoudt.

Het veroorzaakt niet alleen lichamelijke pijn, het verbrandt, verwondt de geest, het legt de zenuwen van het bewustzijn bloot op de meest pijnlijke manier, het verspert het initiatief in het leven en blokkeert de mogelijkheden en de capaciteit van de menselijke natuur. Het komt voort uit jaloezie en afgunst op het leven. Het randt de eigenschappen van de mens aan, het smoort de menselijke liefde en de vriendschap. Het maakt de mens ontroostbaar, het berooft de ander van zijn levensgeluk en verkracht elke poging tot waarlijke ontmoeting .

Het is het principe van alle kwaad, het kwade beginsel in de wereld, de duivel en de zonde puur. De gedachte eraan, de begeerte ertoe is het begin van een afglijdende weg naar de afgrond. Het leven gevende in de vrouw en de moeder, maar ook in de man wordt met voeten getreden (kindermoord). De dader vergrijpt zich aan de vrouw als Zeus aan Europa, als de hemel aan de aarde en verstoort daarmee ernstig de wereldorde. De mythologie kan hier fungeren als bewustmaken (Freud). Deze zondigheid echter is helaas een menselijk probleem en levensopdracht (erfzonde). Vechtend opstaan uit de narigheid moeten we proberen  na te streven. Militante assertiviteit is geboden, anders lukt het ons niet en verliezen we de strijd toch nog. Waakzaamheid tegen de kiemen van de zondeval die in ieder mens kunnen steken is nodig om de goede intentie niet te bezoedelen. Het is ook bidden om genade en smeken om een beetje heiligheid om dat te kunnen blijven inzetten tegen het kwaad. Hoe kan men anders rustig blijven en zijn goede werken verrichten. Het is moeilijk de eigen opwinding en boosheid te beteugelen. Houden van de mens tegenover je maar zijn verkeerde daden aan de kaak stellen en hem helpen een uitweg te vinden.

Een 2-sporen beleid bij de behandeling van slachtoffers, n.l.

a)      Verwerking van het trauma d.m.v. psychotherapie, d.w.z. gespreksvoering en

b)      Het herstellen van de affectieve verwaarlozing afkomstig uit de vroege jeugd, d.w.z. ondersteuning en begeleiding.

Dit 2-sporen beleid is terug te voeren op de methode van trauma-verwerking van Onno van het Hart en de inspiratie door het werk van Pierre Janet, waarbij het belangrijk is een goede timing te hanteren om dissociatie en associatie verschijnselen te kunnen hanteren.

 

Ad a) Het langdurig praten en herhalen totdat alle pijn geleden is, om vervolgens over te gaan tot een vorm van reconstructie.

Troost, rouwverwerking, opvang en ondersteuning, maar ook psychofarmaca zijn hierbij van grote betekenis. Troost voor de pijn en het verdriet, verwerking van het verlies.

Het kost vaak veel tijd en voorbereiding om tot de voorgeschiedenis en detail te kunnen doordringen omdat weerstand en verdringing herhaling van het trauma en de pijn willen voorkomen.

De psychotherapeutische techniek van de neuro-linguïstische programmering (NLP) als een vorm van cognitieve therapie kan hier helpen door de jonge afgesplitste, want gedissocieerde  persoonlijkheidsdelen te integreren.

Het jongere deel moet getroost, maar vooral gewaardeerd en geprezen worden om de strijd die het als een held heeft gestreden. Anderzijds moet het gestimuleerd worden zijn anders tomeloze energie aan te wenden voor nieuwere vormen van problemen oplossen, waarbij het een nieuwe taak kan en mag uitoefenen en kan groeien en integreren met het huidig ego.

 

Ad b) De theologische benadering via het inzetten van support en bevestiging. Maar ook vrijwilligers zonder theologische scholing kunnen hiervoor ingezet worden.

Hierdoor is het mogelijk vaardigheden te trainen en op peil te brengen en nieuwe aan te leren en te oefenen door exposure in vivo als vorm van sterk ondersteunende gedragstherapie. Ook het frustratie neurotisch toestandsbeeld  zoals beschreven door Anna Terruwe, zie haar Healing the Unaffirmed, kan door bevestiging en ego-versterking aangemoedigd worden tot initiatief en stimulans tot het overwinnen van angst en stappen durven ondernemen op een weg naar de toekomst.

 

De behandeling van de dader kan ook in 2 fasen worden onderscheiden.

a)      Confrontatie met straf en schuld inductie om van achter een schild vandaan te kunnen komen en uit de schulp te kunnen kruipen.

Het proces van verdacht worden, vervolgd, veroordeeld tot gevangenisstraf  betekent dat grenzen gesteld worden aan de autonomie en genoodzaakt worden tot het ervaren van de ander en de psychische beperking van het eigen denkbeeld.

De dader is een misdadiger op basis van verkeerde denkbeelden die een vals gedrag onderhouden met als gevolg het bedrog van goede wil, misleiding van vertrouwen, verkrachting van het lichaam en vernietiging van identiteit (psychische moord). Het misdadige is als zeer ernstig op te vatten vanwege het resultaat maar ook vanwege de geniepige vorm en de valse voorwendselen die worden gemanipuleerd. Zij weten nog niet wat ze doen.

De kerkelijke teksten van 3000 jaar geleden schieten ‘hier en nu’ tekort gebaseerd als deze zijn op de principes van vruchtbaarheid en eigendomsrecht. Kinderen zijn niet het bezit van de vader die ooit absolute macht meende te bezitten (zonnekoninkje).

Dit fylogenetische deel van het collectief is niet meer nodig en niet meer van toepassing in de ontologie van het moderne individu maar slaat toe in de ‘ouderwetse’ misdadiger.

Rechter, justitie en reclassering hebben een belangrijke rol te vervullen. Een langdurige nazorg met een proefverlof structuur zijn voorwaarde voor een kans van slagen.

De schuldvraag ligt bij de dader, na de bewustwording moet deze een antwoord weten te vinden door inzicht te tonen, berouw te voelen, bekering te belijden en goed gedrag te tonen waarbij rationele, affectieve, sociaal contactuele en lichamelijke representaties zijn betrokken zoals in de cognitieve therapie naar voren moeten komen om van een geslaagde therapie te kunnen spreken. Zonder deze tekenen van verandering die objectief zijn vast te stellen, is b) niet mogelijk.

 

b) Psych-educatie

Het woord educatie is afgeleid van ex-ducere = uit-begeleiden, d.w.z. voorlichting + in beweging komen op basis van die voorlichting.

Het spanningsveld tussen een veranderde tekst en een veranderde context kan gebruikt worden om tot een betere d.w.z. adequate overtuiging te komen (persuasie).

Hiertoe kunnen ondersteunend werken, verplicht gestelde cursussen met audio/visueel materiaal en documentaire films als vorm van info ‘bombardement’.

Vaardigheidstrainingen en exposure in vivo ( doen onder aanwijzing en coaching) met behulp van vrijwilligers of buddy’s en langdurige controle zijn nodig.

De nieuwe TBS voorstellen willen van een historische oriëntatie naar een wetenschappelijke behandeling.

Het erkennen en bekennen van de schuld is alleen mogelijk als er een reëel idee van een uitweg en een  positief  toekomstbeeld is gevormd. Vooralsnog zit de dader in een fuik gevangen waar hij geen uitweg uit weet. Dit is te beschouwen als een psychisch gesloten werkelijkheid en een sociale gevangenis die verbijstering en beklemming oproept die niet kan worden tegemoet getreden door vermoed gezichtsverlies etc. Het masker valt meestal pas na de tragedie van de misdaad.

 

Groepstherapie: aandeel van de gemeenschap van de groep.

Therapiemodel waarin de Tijdlijn een grote rol speelt: acute toestand( om het verleden te kunnen betreden),  traumatisering (om het verleden te verwerken) , persoonlijkheid (om de groei weer mogelijk te maken) , egoversterking (om de toekomst op te kunnen bouwen.

Zie ook Persuasieve Methoden

Alternieven:

Methode van zelfhypnose volgens Araoz.

The Novel Cure volgens Berthoud en Elderkin

Bevestigingtherapie volgens Baars en Terruwe

Hagiotherapie of het aanroepen van heiligen volgens Jo en Alfons Claes en Kathy Vincke

A:incest.not        circa 2150 woorden

U kunt hier een reactie plaatsen!